Koopzondag

koopzondag2De PKN is tegen de koopzondag. Logisch, die zijn voor de zondagsrust, dan mag je niks behalve lopend met je kerkboek in de hand naar de kerk gaan. Dat is grofweg het beeld dat door (seculiere) politici en ondernemers wordt uitgedragen. Ze zijn goed in framing, een techniek in de communicatie waarbij je een mening direct in een bepaald kader of denkraam (frame) plaatst. Woorden en beelden kies je daarbij zo, dat een aantal aspecten worden benadrukt en andere juist niet. De gekozen aspecten spelen in op de gevoelens van jouw doelgroep. Dit leidt tot een 'overtuigende' boodschap.
Het standpunt van de kerk wordt weggezet als niet meer van deze tijd. (Pas op als het argument 'niet meer van deze tijd' bij gebrek aan beter gebruikt wordt!)

Winkelen mag in Groningen vanaf 1 december 2014 op elke zondag. Winkeliers kunnen kiezen of ze wel of niet open zijn. Volgens de Groningen City Club (GCC) zien winkeliers een wekelijkse koopzondag wel zitten. Maar veel kleine ondernemers voelen zich niet gehoord door de GCC. Een aantal van hen vroeg daarom 286 winkeliers in de Groninger binnenstad wat ze doen met de koopzondag. Van die 286 zeggen slechts 31 dat ze iedere zondag opengaan als de mogelijkheid er is. De GCC kent de cijfers en zegt dat niemand verplicht is om zijn winkel open te gooien. De GCC is overtuigd van de meerwaarde voor Groningen. 'De koopzondag speelt in op de wens van de consument. 65 procent van mensen komt naar de stad om recreatief te winkelen. Dit gaat ons veel opleveren.'

In een recente poll in het Dagblad van het Noorden zegt overigens 70% van de respondenten geen gebruik te zullen maken van de koopzondag.
Ook in de gemeenteraad was bepaald geen overeenstemming. Vooral de SP en de christelijke partijen zijn tegen uitbreiding van het aantal koopzondagen. (GroenLinks en de PVDA zijn eigenlijk ook tegen, maar hebben zich bij de college onderhandelingen verplicht voor te stemmen. In feite is de meerderheid van de middenstand, een politieke meerderheid en de meerderheid van de Groningers tegen.)

Wat een rare combinatie, de Christelijke partijen en de SP. Hoe zo dat?
Kleinere ondernemers werken al minimaal 56 uur in de week en zouden om de concurrentie aan te gaan ook op zondag hun deuren moeten openen. Zij zijn nooit meer vrij als ze willen overleven ... Zijn zij echt vrij om te kiezen?
Het winkelpersoneel van de winkelketens mag formeel zondagwerk weigeren, maar kan de baan dan verder wel vergeten. Zijn zij echt vrij om te kiezen ? Bovendien verdwijnt hun toeslag op zondagwerk, de zondag is immers een normale werkdag geworden ...
Deze partijen verzetten zich tegen de 24-uurseconomie. Ze wijzen op de belangen van werknemers en de kleine hardwerkende, zelfstandige ondernemer. Ze wijzen erop dat de verruiming een belangrijke waarde, namelijk collectieve vrije tijd, verder onder druk zet. Ze zijn tegen eigentijdse vormen van slavernij zou je kunnen zeggen; onderbetaald (flex)werk, 24-uur oproepbaar zijn.

En laat dat nu net de strekking zijn van dat zo bekende gebod op de sabbat, de rustdag niet alleen voor de heer des huizes maar daaraan onmiddellijk gekoppeld ook de slaven (die altijd dienden klaar te staan voor hun meesters!) De koopzondag botst met de waarde van collectieve vrijheid en met de waardigheid van mensen.
koopzondag3'Je kunt van alles bedenken, maar argumenten geven niet de doorslag. Er waait een nieuwe wind door Groningen, de wind van het liberalisme en ondernemersvrijheid waarmee D66 en VVD zich manifesteren. Dat voor die vrijheid een hoge prijs moet worden betaald, boeit niet', schrijft de Gezinsbode in een commentaar op de koopzondag. Liberalisme en ondernemersvrijheid zijn niet hetzelfde als collectieve en individuele vrijheid.
Gek genoeg bepleiten liberale partijen ook de participatiesamenleving. Maar hoe moet dat als mensen geen gezamenlijk vrije tijd hebben, om hun familie, vrienden, eenzamen, zieken te bezoeken, mantelzorger te zijn, vrijwilliger te zijn bij ... vul maar in, te sporten, naar FC Groningen te gaan ?
Maar, zegt de GCC, shoppen is toch ook een vorm van recreatie, van participatiesamenleving. Zou het? Leuk idee, (onbetaalde) vrijwilligers als winkelpersoneel?

De koopzondag bevoordeelt, niet echt bijbels, de rijke ten koste van.
De koopkracht neemt immers niet toe, grote winkelketens gaan meer verdienen ten koste van de kleine, ten koste van hun personeel en ten koste van winkels in kleine plaatsen.
Maar de gemeenschap gaat een graantje mee pikken.
'Onze intentie is dat ook op zondag betaald parkeren gaat gelden', sprak wethouder Paul de Rook onlangs. Aan de andere kant gaat de gemeente Groningen, samen met Marketing Groningen en de Groningen City Club activiteiten ontwikkelen om bezoekers te trekken voor de koopzondagen. Daaraan gaan ook tegenstanders van koopzondagen meebetalen.

En dan tot slot, die echte zondagsrust. Mag er een dag in de week zijn waarop niet alles in de binnenstad in het teken staat van de commercie. Geen geluidsbehang in de straten die je moet verleiden tot kopen van. Zicht op mooie gevels, een beetje rust voor binnenstadbewoners die de studenten leeftijd ontgroeid zijn. Een 'mindfull' beleving van de stad, ook bepaald geen on-Bijbels thema.

Koos Meisner voorzitter Algemene Kerkenraad